درمان زگیل یا تبخال آلت تناسلی و دلایل آن

زگیل‌های تناسلی که کوندیلوماتا آکومیناتا (CA)  نیز نامیده می‌شوند، زگیل یا تبخال‌هایی هستند که در ناحیه اندام‌های تناسلی ایجاد می‌شوند و ممکن است به صورت یک زگیل تکی یا دسته‌ای از زگیل‌ها باشند. افراد با سرایت ویروسی به نام پاپیلومای انسانی  یا HPV  از شخصی که قبلا این ویروس را گرفته است، به این زگیل‌ها مبتلا می‌شوند.

زگیل و تبخال تناسلی یکی از انواع شایع عفونت‌های قابل انتقال از راه آمیزش جنسی می‌باشد. این امکان وجود دارد که حتی وقتی این زگیل‌ها آنقدر کوچکند که قابل دیدن نیستند، از شخصی به شخص دیگر منتقل شوند.

ویروس HPV انواع بسیار مختلفی دارد و از بین حدودا 100 نوع از انواع این ویروس، تنها تعداد کمی هستند که می‌توانند باعث بروز زگیل‌های آلت تناسلی شوند. برخی از ویروس‌های HPV نیز می‌توانند باعث ابتلا به سرطان دهانه‌ی رحم شده و برخی دیگر موجب ابتلا به سرطان‌های مقعد، آلت تناسلی و سرطان دهان و گلو شوند. این امکان وجود دارد که شخصی به بیش از یک نوع ویروس HPV مبتلا شود.

علائم و نشانه‌های  زگیل و تبخال تناسلی چیست؟


زگیل‌ها آلت تناسلی شکل‌ها و اندازه‌های مختلفی دارند و در برخی افراد تعداد آن‌ها بسیار کم و محدود و در برخی دیگر بسیار زیاد می‌باشد. شایع‌ترین نشانه‌های این زوائد پوستی  عبارتند از (منظور از نشانه چیزی است که در ظاهر می‌بینید):

  • بر آمدگی‌های کوچکی به رنگ پوست یا کمی تیره‌تر هستند.
  • خوشه‌ای از برجستگی‌های نزدیک به هم که ظاهر آن شبیه به گل کلم است
  • زائده‌های پوستی در ناحیه آلت تناسلی که ممکن است مسطح یا برآمده باشد باشد و سطح آن ممکن است نرم یا زبر و خشن باشد.

 زگیل‌های آلت تناسلی در اغلب موارد هیچ علائمی ندارند (منظور از علائم چیزی که از درون حس می‌کنید-مانند درد) اما برخی اوقات زگیل‌ها خارش و سوزش ایجاد می‌کنند و یا خونریزی دارند.

زگیل‌ها و تبخال‌های آلت تناسلی می‌توانند در نواحی زیر ایجاد شوند:

در زنان:

  • نواحی خارجی دستگاه تناسلی
  • واژن
  • دهانه رحم
  • کشاله‌های ران

در مردان:

  • روی آلت تناسلی
  • روی بیضه‌ها
  • ران‌ها
  • کشاله ران‌ها

مردان و زنان:

  • در دهان و گلو، در صورت تماس داشتن دهان با آلت تناسلی شخص آلوده به ویروس
  • اطراف یا داخل مقعد، در صورت برقراری رابطه جنسی از راه مقعد با شخص مبتلا به ویروس HPV

چه کسانی به زگیل و تبخال تناسلی دچار می‌شوند؟


در تمامی افرادی که رابطه‌ی جنسی دارند، احتمال انتقال ویروس HPV وجود دارد و این ویروس نیز موجب تشکیل زگیل و تبخال تناسلی می‌شود. حداقل نیمی از افرادی که رابطه جنسی دارند، قبلا یکبار به عفونت HPV و زگیل تناسلی مبتلا شده‌اند. ابتلا به این ویروس بیشتر در بین افراد زیر 30 سال شایع است.

 تمامی افرادی که به ویروس HPV مبتلا می‌شوند، به زگیل و تبخال تناسلی دچار نمی‌شوند. در واقع بسیاری از افراد با وجود داشتن ویروس HPV به زگیل و تبخال آلت تناسلی مبتلا نمی‌شوند، چرا که سیستم ایمنی بدن آن‌ها با ویروس مبارزه می‌کند. اغلب افراد بعد از چند سال از دست ویروس خلاص می‌شوند و دیگر ناقل این ویروس نیستند.

اما در افرادی که سیستم ایمنی بدنشان ضعیف است، ممکن است بدن نتواند با ویروس مبارزه کند و زمانی که بدن نتواند با ویروس مبارزه کند، زگیل‌های آلت تناسلی شروع به شکل‌گیری می‌کنند. سیستم ایمنی بدن می‌تواند بر اثر ابتلا به بیماری‌هایی مانند سرطان یا ایدز ضعیف شود. همچنین مصرف برخی دارو‌ها که برای جلوگیری از رد کردن عضو در بدن تجویز می‌شوند نیز موجب تضعیف سیستم ایمنی بدن می‌شود.

تحقیقات نشان داده اند که افراد سیگاری بیش از دیگران در معرض خطر ابتلا به زگیل‌های آلت تناسلی هستند. علت این موضوع کاملا مشخص نیست.

در برخی موارد ممکن است کودکان به زگیل و تبخال آلت تناسلی مبتلا شوند. البته این موارد نادر هستند. اما این امکان وجود دارد که مادری که به ویروس HPV مبتلاست، در حین زایمان، ویروس را به کودک خود منتقل کند. البته زگیل‌ها بلافاصله بعد از زایمان تشکیل نمی‌شوند. همچنین ممکن است، وجود زگیل و تبخال آلت‌ تناسلی در کودکی، نشان دهنده‌ی سوءاستفاده‌ی جنسی از او باشد.

علت بروز زگیل و تبخال تناسلی چیست؟


زگیل‌های آلت تناسلی بر اثر انتقال ویروس HPV از شخصی به شخص دیگر ایجاد می شوند. راه‌های انتقال این ویروس عبارتند از:

  • برقراری رابطه جنسی (رابطه جنسی واژینال، دهانی یا مقعدی)
  • هر گونه تماس با ناحیه اندام‌های تناسلی شخص آلوده
  • در هنگام زایمان (از مادری که به ویروس مبتلاست به کودک)

ممکن است تا چند هفته یا چند ماه بعد از برقراری رابطه جنسی با شخص آلوده، زگیل‌های آلت تناسلی تشکیل نشوند.

متخصصین پوست، زگیل تناسلی را چگونه تشخیص می‌دهند؟


اغلب موارد، بیماران از وجود زگیل‌ها و تبخال‌ها در نواحی آلت تناسلی خود احساس خجالت می‌کنند و به همین خاطر به پزشک مراجعه نمی‌کنند. اما مراجعه به یک متخصص پوست می‌تواند خیال شما را راحت کند، چرا که مشکل شما تشخیص داده شده و درمان می‌شود.  متخصص پوست می‌تواند در مطب خود  و با معاینه فیزیکی، زگیل‌های آلت تناسلی را تشخیص دهد.  در برخی مواقع ممکن است، پزشک شما قسمتی از زگیل و تبخال را به عنوان نمونه بردارد و برای تست به آزمایشگاه بفرستد. آزمایش نمونه‌ی فرستاده شده، می‌تواند ابتلا به زگیل آلت تناسلی را تایید کند.

متخصصین پوست، زگیل تناسلی را چگونه درمان می‌کنند؟


برخی از زگیل‌های آلت تناسلی بدون این که درمان شوند، به خودی خود از بین می‌روند. اما اقدام برای درمان زگیل‌ های آلت تناسلی مزایایی دارد، از جمله:

  • احتمال گسترش پیدا کردن ویروس را کاهش می‌دهد.
  • درد و خارش ناشی از زگیل‌ها را برطرف می‌کند.
  • به شخص این اطمینان را می‌دهد که این زائده‌های پوستی، سرطانی نیستند.
  • زگیل‌هایی که ممکن است نسبت به درمان مقاوم باشند را از بین می‌برد.

 درصورتی‌که می‌خواهید زگیل‌های تناسلی خود را درمان کنید، بهتر است به یک متخصص پوست مراجعه کنید. شما نباید برای از بین بردن زگیل‌های آلت تناسلی خود از داروهای غیر‌تجویزی که برای رفع زگیل و تبخال هستند، استفاده کنید. این دارو‌ها برای درمان انواع دیگری از زگیل‌ها هستند، درحالی‌که زگیل‌های آلت تناسلی باید توسط روش‌های متفاوتی درمان شوند.

روش‌های درمانی محدودی برای از بین بردن زگیل‌های آلت تناسلی وجود دارد.  متخصص پوست شما، قبل از انتخاب روش درمانی عوامل بسیاری مانند تعداد زگیل‌ها، محل تشکیل زگیل‌ها و وضعیت عمومی سلامت شما را در نظر می‌گیرد.

برای درمان زگیل آلت تناسلی ممکن است پزشک دارویی به شما بدهد که باید روی زگیل‌هایتان بزنید و همچنین ممکن است اقدامات درمانی خاصی در مطب پزشک انجام شود. در ادامه با روش‌های مختلف درمان زگیل‌های آلت تناسلی آشنا می‌شویم:

دارو درمانی

معمولا متخصصین پوست برای از بین بردن زگیل‌ها داروهایی را تجویز می‌کنند که شما باید این دارو‌ها را در خانه روی زگیل‌های خود بزنید. داروهای تجویزی در این موارد عبارتند از:

  • پودوفیلوکس برای زگیل‌های خارجی آلت تناسلی (برای متوقف کردن رشد و تکثیر سلول‌های زگیل)
  • ایمیکموئید (تقویت سیستم ایمنی بدن برای داشتن توانایی مقابله با ویروس HPV)
  • پماد حاوی عصاره چایی سبز (سینکاتچینز یا Sinecatechins) برای زگیل‌های خارجی و زگیل‌های اطراف مقعد

اقدامات پزشکی

ممکن است متخصص پوست برای از بین بردن زگیل‌های آلت تناسلی، یکی از اقدامات درمانی زیر را در مطب خود انجام دهد:

  • کرایوسرجری (فریز کردن زگیل‌ها با نیتروژن مایع): این روش پرکاربردترین روش درمان زگیل‌های آلت تناسلی است که در آن برای فریز کردن زگیل‌های آلت تناسلی از نیتروژن مایع استفاده می‌شود. این کار در مطب یا کلینیک متخصص پوست انجام می‌شود. با اعمال نیتروژن مایع، روی زگیل تاول می‌زند و پوستی که بر اثر فریز کردن مرده است، بعد از مدتی می‌افتد و به جای آن، پوست سالم تشکیل می‌شود. بسته به موقعیت، اندازه و ضخامت زگیل و تبخال‌های تناسلی، ممکن است نیاز به چندین جلسه درمانی باشد تا علاوه بر از بین بردن زگیل‌ها، از بروز مجدد آن‌ها جلوگیری شود.
  • الکتروکوتری (از بین بردن زگیل‌ها با جریان الکتریکی): در این روش برای از بین بردن زگیل‌ها از جریان الکتریکی استفاده می‌شود. جریان الکتریکی موجب سوزانده شدن بافت زگیل می‌شود. برای انجام این روش در محل مورد نظر از بی‌حسی موضعی استفاده می‌شود. همچنین ممکن است به کمک وسایل جراحی، زگیل‌ها برداشته شوند.
  • لیزر درمانی (سوزاندن زگیل‌ها با اشعه لیزر): برای از بین بردن زگیل‌هایی که گسترده‌تر و نسبت به درمان مقاوم‌تر هستند از تکنولوژی لیزردرمانی استفاده می‌شود. این روش درمانی برای تمامی افراد و از جمله خانم‌های باردار ایمن است و با کمک این روش می‌توان بافت‌های ویروسی را تا عمق بیشتری و بدون آسیب زدن به بافت‌های اطراف، از بین برد. ممکن است همزمان با لیزر درمانی از روش‌های دارودرمانی (زدن دارو به صورت موضعی) نیز استفاده شود تا بتوان به بهترین نتایج ممکن دست یافت.

پیشگیری


شما می‌توانید با انجام اقدامات زیر احتمال ابتلا به ویروس HPV را کاهش دهید:

  • واکسن HPV بزنید. اگر در سن بین 9 تا 26 سال قرار دارید برای زدن واکسن HPV واجد شرایط هستید. دو نوع واکسن HPV وجود دارد. یکی از این واکسن‌ها، واکسن چهارگانه‌ی اچ پی وی نام دارد که شما را در برابر 4 نوع از انواع ویروس‌های HPV محافظت می‌کند. این واکسن برای مردان و زنان بین 9 تا 26 سال می‌باشد و می‌تواند از ابتلا به ویروس‌هایی جلوگیری کند که علت بروز اکثر زگیل‌های تناسلی هیتند. برای آن که کاملا در برابر این ویروس واکسینه شوید باید سه بار این تزریق را انجام دهید و برای این که این واکسن‌ها بیشترین تاثیر ممکن را داشته باشند، بهتر است هر سه تزریق قبل از اولین مقاربت جنسی انجام شود. هر دو نوع واکسن HPV می‌توانند زنان را در برابر اکثر سرطان‌های دهانه‌ی رحم محافظت کنند.
  • سیگار را ترک کنید. تحقیقات نشان داده‌اند که افراد سیگاری بیش از دیگران در معرض خطر ابتلا به زگیل‌های آلت تناسلی هستند.